Topkwaliteit vlees gaat hand in hand met een strakke bedrijfsvoering, maar ook een soepel laadproces en een zorgvuldige verwerking in de slachterij dragen daaraan bij. Door uitsluitend de varkens die op transport gaan op het juiste moment nuchter te zetten, zorg je voor een sneller en veiliger laadproces. Varkenshouder Jan Vermeer werkt op zijn bedrijf met grote groepen en vaste afleverruimtes. Hij deelt in dit artikel zijn aanpak. 

“Veel varkenshouders voeren door uit angst dat varkens te veel kilo’s verliezen als ze nuchter staan. Dat is echt een fabel”, verduidelijkt Jan. “Pas na drie dagen nuchter ga je werkelijk spierweefsel of karkasgewicht verliezen. Voer dat een paar uur voor de slacht wordt opgevreten, zet nul kilo’s extra aan op het karkas. Het is puur zonde van je voer.”  

Het logistieke belang in de slachterij
Ook in de slachterij heeft de nuchtertijd een grote impact op het verwerkingsproces. Een te vol darmpakket zorgt door extra buikspanning voor een verhoogde kans dat de darminhoud vrijkomt bij de automatische verwerking, wat kan leiden tot afkeuring van het karkas. 

Bovendien moet de complete slachtlijn bij zo’n incident direct worden stilgelegd voor een intensieve reiniging en desinfectie. De NVWA ziet hier streng op toe om de voedselveiligheid te waarborgen. Bij herhaalde incidenten riskeren we strengere maatregelen of stilstand van de locatie. Dit willen we uiteraard voorkomen en adviseren daarom de volgende richtlijnen:  

• Geef de geselecteerde varkens 18 tot 24 uur vóór de slacht geen voer meer. 

• Uiteraard behouden de dieren wel altijd onbeperkt toegang tot vers en schoon drinkwater. 

Slim werken met afleverhokken
Het nuchter zetten van varkens voor de slacht kan logistiek een uitdaging zijn, zeker wanneer het om een selectie van enkele dieren uit een koppel gaat. Het apart zetten van de transportdieren in een afleverhok biedt hiervoor de oplossing, weet ook Jan: “Vroeger haalden we de varkens met 10 tot 12 stuks per keer uit de kleine hokken. Daar moest je altijd met z’n tweeën voor zijn en het kostte enorm veel tijd”, vertelt Jan. “Nu hebben we in de centrale hal afleverhokken gemaakt met hekken waarin we groepen van 80 tot 90 varkens opvangen. Ook hebben we de vloer zo aangepast dat er een verlaagd laaddok van 1 meter ontstaat. Daardoor lopen de dieren vrijwel op gelijke hoogte zo de vrachtwagen in. Met deze opstelling laad ik nu in mijn eentje 200 varkens in een uur. De vrachtwagen is tegenwoordig de beperkende factor, niet onze laadsnelheid. En het geeft enorm veel flexibiliteit: je kunt vooraf al rustig zware of lichtere dieren uitsorteren, of de ruimte benutten voor slachtbiggen en zeugen.” 

Tips: 

• Zorg voor een goede, regelbare ventilatie (bijvoorbeeld een instelbare luchtklep) in de afleverruimte, zodat er voldoende frisse lucht aanwezig is. 

• Zorg voor een goede inweekinstallatie zodat je de ruimte na het laden meteen weer schoonspuit. “Als we de varkens ’s avonds of ’s ochtends vroeg klaarzetten, zetten we deze al eerder aan”, tipt Jan. “De varkens worden daar rustig van én ze zijn meteen mooi schoon als de vrachtwagen komt. Dat werkt voor iedereen veel prettiger.” 

• “Tussen 15:00 en 19:00 uur hebben varkens hun piek in drinkgedrag. Als je ze dan net gaat laden of nuchter zet, gaan ze extreem veel drinken, wat natte vloeren geeft”, vertelt Jan. “Dus probeer daar rekening mee te houden in de planning.”
• Het correct nuchter afleveren van varkens vraagt om een strakke planning op het erf. De gouden tip van Jan: “Ik had vooraf ook zo mijn twijfels over het werken met grotere aflevergroepen, maar ik wil nu absoluut niet meer terug. Het arbeidsgemak is echt enorm én ik heb mijn rug niet meer nat tijdens het laden. Mijn tip aan collega’s: maak een systeem dat praktisch werkt voor jóúw bedrijf en probeer het gewoon uit.”