Soja blijft een hoogwaardige eiwitbron, geschikt zowel in de vermeerdering als bij vleesvarkens. Tegelijkertijd vormt soja een belangrijk onderdeel van de CO₂-voetafdruk van de varkensvleesketen. Martijn Bouwknegt, Research Manager Food Safety & Sustainability bij Vion, vertelt hoe de keten inzet op verantwoord geteelde soja, zonder in te leveren op kwaliteit. “Heldere afspraken en samenwerking in de keten zijn daarbij de sleutel tot succes.”

“De CO₂-uitstoot die vrijkomt bij ontbossing van gronden is een belangrijk onderdeel van de totale broeikasgasemissies van veevoer”, legt Martijn uit. Bij land use change (LUC) wordt ruimte gemaakt voor veehouderij of de teelt van grondstoffen zoals soja. “Door gebruik te maken van low carbon soja, geteeld op grond die al minimaal twintig jaar ontbossingsvrij is, verlagen we de druk op ontbossing. Als we dat goed borgen, kunnen we de CO₂-voetafdruk van het veevoer en daarmee van ons varkensvlees, aanzienlijk verlagen. Tegelijkertijd blijft soja behouden voor onze keten.”

Transparant systeem
“We willen dit jaar al het sojameel in de keten vervangen door low carbon soja”, geeft Martijn als doelstelling. Deze soja moet aan drie voorwaarden voldoen:

• Er moet minimaal drie jaar een relatie bestaan tussen de importeur en de sojateler;
• De grond moet minstens twintig jaar ontbossingsvrij zijn;
• De keten moet beschikken over een sluitend borgingssysteem.

Zo wordt de claim op low carbon soja aantoonbaar én verifieerbaar.

Stip op de horizon
Volgens Martijn is de eerste stap een mass balance-systeem onder specifieke voorwaarden; hierbij wordt verantwoorde soja gemengd met reguliere soja. Fysieke scheiding tussen deze twee soorten soja is vanwege de beperkte volumes nu nog niet mogelijk. “Maar dat is wel onze stip op de horizon”, zegt Martijn.

“Richting 2030 willen we samen met onze ketenpartners onderzoeken of volledig gescheiden stromen haalbaar zijn, zodat  alleen nog duurzame soja in onze keten wordt gebruikt, zonder concessies te doen aan de kwaliteit van de eiwitvoorziening. Daarbij is de samenwerking met voerleveranciers essentieel.”

Rekening niet voor de boer
In die missie staan alle neuzen dezelfde kant op, benadrukt Martijn. “Soja-importeurs, mengvoerleveranciers, varkenshouders en wij als Vion: alle schakels in de keten werken positief samen en tonen de openheid die nodig is om een transparant systeem op te bouwen en onze CO₂-voetafdruk verder te verlagen.” Ook eventuele meerkosten worden in de keten opgepakt. “Varkenshouders die met duurzamere soja een positieve bijdrage leveren, mogen daar niet door worden afgeremd.”

Wereldtop
“De Nederlandse varkenshouderij behoort nu al tot de wereldtop als het gaat om een lage CO₂-voetafdruk”, besluit Martijn. “Met deze aanpak willen we die koppositie behouden.” Volgens hem zullen varkenshouders de impact ook terugzien op hun eigen bedrijf. “We willen de inzet van low carbon soja met terugwerkende kracht vanaf begin dit jaar opnemen, zodat de CO₂-voetafdruk van individuele bedrijven daadwerkelijk lager uitvalt.”