De varkensmarkt daalde het afgelopen halfjaar. “Het eerste halfjaar van 2025 was veelbelovend met hoge prijzen en een stabiel aanbod. Daarna daalde de prijs door de oplopende productie en voorraden in de EU. We zijn nu nog vrij van Afrikaanse varkenspest. Als we dat blijven, dan zullen de negatieve marktgevolgen minder groot zijn,” zegt Jos Blom, commercieel manager Vion.

Vanaf juli veranderde het beeld. De piekprijs was € 2,06 in week 25. De EU-markt raakte overvol door hogere productie in Spanje en Denemarken, waardoor de prijzen onder druk kwamen te staan. Het gemiddeld aantal slachtingen in Nederland lag in 2024 op 281.000 per week. Nu, in 2025, ligt dat aantal op 273.000. “Slechts 3 procent lager ondanks een daling van 15 procent van het aantal zeugen. Hogere groei en efficiëntie zorgden ervoor dat er toch relatief veel vleesvarkens werden geproduceerd.”

Invloed van de wereldmarkt
Naast de Europese overproductie zorgden importheffingen uit China voor afzetproblemen van bijproducten zoals koppen, poten, oren en ingewanden en dus extra druk op de markt. “Alternatieve afzetmarkten waren er niet direct. Nu wel. Afrika en Mexico bieden deels uitkomst, maar sommige producten, zoals varkenspootjes, blijven moeilijk buiten China te verkopen.”

Varkenspest in Spanje
In Girona (Spanje) is varkenspest vastgesteld bij wilde zwijnen. Die provincie herbergt 42 procent van de Spaanse varkensstapel. “Voorlopig lijkt de situatie beheersbaar, maar exportlanden zoals Filipijnen en Japan laten nu één jaar geen Spaanse varkensproducten toe”, legt Jos uit. Spanje moet nu veel meer afzetten binnen Europa, wat prijsdruk geeft. De Nederlandse opkoopregelingen hebben weinig invloed op de Europese markt. Spanje met 1,2 miljoen slachtingen per week is een veel invloedrijkere speler.

Volgens Jos heeft Nederland veel last van de extra hoeveelheid Spaans vlees op de Europese markt. Tegelijk biedt het feit dat we zelf varkenspestvrij zijn kansen, bijvoorbeeld op markten zoals Japan.

Zijden draadje
De verdere ontwikkeling van varkenspest is bepalend voor de markt. “Blijven wij vrij van varkenspest dan zijn de gevolgen minder groot. Nederlandse producenten kunnen profiteren van exportkansen en een mogelijk herstel van de prijzen in kwartaal twee van 2026. Maar krijgen we varkenspest, dan verslechtert de markt direct. De voorspellingen hangen dus aan een zijden draadje”, aldus Jos.

Let op bioveiligheid
Jos benadrukt dat bioveiligheid cruciaal blijft. Hij complimenteert Vee en Logistiek en POV voor hun aandacht voor extra reiniging en ontsmetting van vrachtwagens. Dat helpt om varkenspest buiten Nederland te houden. “Ben heel kritisch op de bioveiligheid op en rondom het bedrijf en betrek personeel voldoende bij de bioveiligheid en de mogelijke risico’s.”

Biggen
De biggenmarkt staat momenteel onder druk door sterk afnemende vraag vanuit Spanje, maar het voortschrijdend gemiddelde van 2025 ligt nog rond kostprijsniveau. “Export vermeerderaars kunnen niet direct naar andere afzet van hun biggen vanwege gewenste gewicht, genetica en kwaliteit van de biggen, die moet aansluiten bij de eisen van verschillende markten.”

Vooruitzicht
Op korte termijn blijven de prijzen laag en onder de kostprijs voor zowel vleesvarkens als biggen. Jos ziet nog structurele kostenverbeteringen in Nederland: hogere efficiëntie, meer grootgebrachte biggen per zeug, betere voederconversie en duurzamere bedrijfsvoering. Deze ontwikkelingen dragen bij aan een gezonde economische basis, zelfs in een uitdagende marktsituatie.

“Als Nederland varkenspest vrij blijft, is er reden voor voorzichtig optimisme”, besluit Jos. De uitdaging is nu om korte termijn druk op de prijzen te doorstaan. “Blijf bioveilig werken zodat we onze positie in Europa en de rest van de wereld kunnen behouden.”