Binnen het Europese project ‘Animal Welfare Indicators at the Slaughterhouse’ (aWISH), een samenwerking tussen onder andere het onderzoeksinstituut voor Landbouw, Visserij en Voeding (ILVO) in Vlaanderen en de Universiteit Utrecht, onderzoeken ing. Kenny van Langeveld (Promotiestudent ILVO) en Dr. Nienke van Staaveren  (onderzoekster bij Universiteit Utrecht) de relatie tussen stalklimaat en dierenwelzijn. Van Langeveld geeft een inkijkje in het onderzoek, dat begin 2024 van start zal gaan.

Van Langeveld licht toe: “Met dit klimaatonderzoek kijken we hoe we technologie, met name sensordata voor geautomatiseerde monitoring, kunnen gebruiken om varkenshouders de juiste tools te geven om het dierenwelzijn te verbeteren. We gaan daarvoor specifiek kijken naar de relatie tussen stalklimaat en dierenwelzijn, zowel in de stal als de slachterij.” Daarvoor zijn de vleesvarkens leveranciers binnen de PLUS-varkensvleesketen geselecteerd. “Om te beginnen gaan we met de varkenshouders in gesprek, om het bedrijf en de varkenshouder te leren kennen.”

Belangrijke rol van de varkenshouder
Het leren kennen van het managementsysteem, de voeding en het gevoel van de varkenshouder bij het ontvangen van klimaatadvies zijn belangrijke factoren om verschillen tussen bedrijven te kunnen duiden. “De varkenshouder moet zich ook prettig voelen bij het ontvangen van klimaatadvies en de mogelijk daaruit volgende wijzigingen. We hopen varkenshouders zo niet alleen de juiste tools te kunnen geven om het dierenwelzijn op hun bedrijf te verbeteren, maar hen ook bewust naar de eigen bedrijfsvoering te laten kijken.”

Slimme sensoren
Tijdens het onderzoek worden de bedrijven opgedeeld in twee blokken, waarbij het ene blok klimaatadvies krijgt, en het andere niet. Na iedere ronde wisselen deze bedrijven weer om, waarbij de andere bedrijven klimaatadvies krijgen. Hierdoor worden er controlegroepen gecreëerd en kan gekeken worden of de adviezen in volgende rondes nog steeds effect hebben. De klimaatdata waarop dit advies gebaseerd wordt, zal afkomstig zijn uit sensoren van het project Slimme Stal van Connecting Agri & Food. Hierbij wordt, in samenwerking met Vion, een klimaatadviseur aangesteld.

“We doen een begin- en eindmeting bij de vleesvarkens, waarmee we de impact van het klimaatadvies op het dierenwelzijn meten. Ook bespreken we met de varkenshouder bij elk bedrijfsbezoek hoe hij de aanpassingen heeft ervaren.” Om beïnvloeding te minimaliseren, krijgt de varkenshouder volgens Van Langeveld tussentijds geen feedback uit de welzijnsmonitoring te zien. “Maar na afloop krijgt de varkenshouder een rapportage met daarin alle relevante informatie.”

Meten is weten, ook in de slachterij
Naast de metingen op het bedrijf, wordt ook het welzijn van de varkens in de slachterij gemeten. “Dat doen we om te kijken of deze bevindingen overeenkomen met die in de stal, en of het transport naar de slachterij nog van invloed is geweest op het welzijn”, zegt Van Langeveld. De metingen in de slachterij worden hoofdzakelijk gedaan via het geautomatiseerde aWISH-systeem. “Daarmee testen we of dit systeem ook meet wat het moet meten. Zien we de verschillen die we op de bedrijven meten terug in de data uit de slachterij, dan weten we dat het systeem de capaciteit heeft om trends in het welzijn van de dieren op te pikken. Zo kunnen we monitoren of wijzigingen op het bedrijf ook echt het gewenste effect hebben.”

Naast de automatische metingen door het aWISH-systeem, worden longletsels en traan strepen handmatig gemeten in de slachterij. Traan strepen, waarbij wordt gekeken naar donkere vlekken onder de ogen, wordt gezien als opkomende indicator voor stress bij varkens. “We willen dit daarom extra belichten tijdens het onderzoek, zowel op bedrijven als in de slachterij”, aldus Van Langeveld.

Kennis en connecties opbouwen
Door met dit onderzoek de connectie tussen wetenschap en varkenshouder te leggen, hoopt Van Langeveld bij te kunnen dragen aan het algehele welzijn van varkens. Een bijdrage die breder is dan alleen dit onderzoek. “De deelnemende bedrijven spelen een belangrijke rol voor de verschillende onderzoekstaken binnen het aWISH project. Daardoor gaat dit onderzoek ook veel relevante data opleveren voor andere onderwerpen binnen de varkenshouderij. Uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel”, besluit Van Langeveld. “En dat is het verbeteren van het dierenwelzijn.”