Aan een speklap, karbonade of balletje gehakt is niet te zien of deze afkomstig is van een varken uit Nederland geproduceerd in het Beter voor Natuur & Boer programma. Om dat wel te kunnen aantonen, is Vion op zoek gegaan naar een moderne techniek. “Samen met MSD Animal Health hebben we DNA-monitoring voor de Good Farming Star-varkenshouderij opgezet”, zegt Hugo Pol, Group Quality Manager bij Vion. “Het zorgt er voor dat Albert Heijn continu de herkomst van het varkensvlees in de winkel kan aantonen en voorkomt dat er vlees met een andere herkomst in de winkel belandt. Dit is belangrijk om zo de duurzaamheidsinspanningen die varkenshouders plegen, te beschermen.”

Van elk moederdier in de Good Farming Star-keten is een monster met genetisch materiaal genomen. Het monster per zeug wordt samen met het oormerknummer van het varkensbedrijf naar Vion Farming gestuurd, die het monster overdraagt aan MSD Animal Health. Dit bedrijf haalt uit elk monster van een zeug een DNA-profiel. “Dat is de natuurlijke barcode van een dier. Deze is uniek; hiermee is elke individuele zeug te herkennen”, zegt Lucas van Buul, Technical Account Specialist DNA Traceback bij MSD Animal Health. “Tevens zorgt MSD Animal Health voor een zorgvuldige opname van deze informatie in het DNA-archief.”

Continue vleesmonitoring
Tweede taak van MSD Animal Health is het nemen van monsters van consumentenproducten van varkensvlees die bij Albert Heijn met het Beter Leven keurmerk worden verkocht. De herkomst van deze monsters controleert MSD Animal Health met de opgeslagen DNA-profielen van de zeugen in de keten. Lucas: “Deze monsters nemen we in het supermarktschap. Maandelijks nemen we op meerdere locaties monsters van meerdere producten variërend van worst, gehakt, vers vlees en vleeswaren in meerdere verpakkingen per product. De DNA-profielen van deze monsters worden vastgesteld in ons laboratorium, waarmee we de eindproducten kunnen terugkoppelen naar de zeug van herkomst en daarmee kunnen bevestigen dat het product de juiste weg door de gehele keten heeft gevolgd.”

Samenwerking tussen MSD Animal Health en Vion
Vijf jaar geleden begon de samenwerking tussen MSD Animal Health en Vion. Nadat het systeem is opgezet en de DNA-profielen zijn verzameld en gedocumenteerd, is als eerste begonnen met de validatie van de karkassen. Hierna het vers vleesaanbod, wat snel is opgevolgd met complexere producten (verhitte, vermalen en samengestelde producten) waarbij ook een diepgevroren voorraad werd gebruikt. Lucas: “Zo hebben we het programma steeds verder uitgebreid. Inmiddels is het vooral onderhoud. Dit houdt in dat de DNA-profielen van gelten die voor het eerst zijn geïnsemineerd, in het archief worden opgenomen om het DNA-archief up-to-date te houden. Dat is een continu proces waar we als MSD Animal Health samen met Vion dagelijks mee bezig zijn.”

Waterdicht systeem
Alle schakels in de productieketen van Good Farming Star-varkensvlees, zoals de uitsnijderij, eventuele vrieshuizen, vleeswarenproducenten en maaltijdfabrikanten etc. kennen deze werkwijze. De DNA-monitoring in de keten is een soort trajectcontrole voor alle schakels. “Het is een waterdicht systeem”, geeft Hugo aan. “Hiermee krijgt Albert Heijn het inzicht en de garantie dat het vlees dat gebruikt wordt voor karbonade, worst, vleeswaren of maaltijdcomponenten werkelijk uit het Beter voor Natuur & Boer-programma afkomstig is.”

Nog belangrijker is dat varkenshouders in de keten kunnen zien en erop kunnen vertrouwen dat hun varkens en hun inspanningen in dierenwelzijn en klimaat optimaal worden verwaard in de keten. “Het is belangrijk dat het varkensvlees met toegevoegde duurzaamheidseigenschappen eerlijk wordt verwerkt in de keten en dat de consument erop kan vertrouwen dat wat er op het etiket staat, altijd overeenkomt met het varkensvlees in de verpakking. Dat tonen we aan middels deze continue DNA-monitoring van consumentenproducten.”